چشم که باز کرده ام، لالایی های مادرم پر بوده است از نیایش هایی که برایم می خوانده. نماز که می خواند، به یاد تمام آنانی که روزی فرار می کردند به این طرف و آن طرف، دعا می کرد. برای تمام آنانی که برای نجات جان، دلبستگی و مال و منال را رها می کردند، آواره و در به در خانه ی این و آن، پنهان کورسوهای بی عدالتی و بی محبتی می شدند. مادر دعا می کرد برای آنانی که می خواستند زندگی کنند، اما گاهی باید مرگ را می چشیدند تا دیگران نفس بکشند و طعم شیرین حیات را زیر دندان هایشان مزه مزه کنند. مادر دعا می خواند، به درگاه حضرت حق مناجات می کرد، مستاصل که می شد گریه می کرد و من صدای گریه های شبانه و خدا خدا گفتن های روزانه اش را هنوز هم می شنوم، در میهمانی، در عروسی، در عزا، در شادی، در غم، در امتحان در زندگی، و البته این روزها در مردگی.

روزها گذشته اند. وقایع تلخ قدیم، کم کم داشتند فراموش می شدند که یادمان انداختند باران، دعا و گریه و زاری نکرده است.

روزها گذشته اند، اما، من دعا می خوانم. مناجات های پدر و راز و نیازهای مادر، تار و پود جسم و جانم شده است. مناجات می کنم، به ساحت او که هنوز اعتقاد دارم به عظمتش، به قدرتش و به محبتش.

می توان اعتقاد نداشت. می توان خدایی را نپرستید. می توان برای اندیشه ای که باورش داری، ایستادگی نکرد. می توان کوچ کرد و رفت. می توان به دنبال آن ناکجا آبادی بود که این روزها همه به دنبالش هستند و می توان طعم شیرین آزادی را چشید. می توان بی پروا زیست در دنیایی که اعتقاد انسان ها به سخره گرفته نشود، می توان در کشوری زندگی کرد که برچسب های ناروا بر پیراهن بر تن شده ات نچسبانند. می توان در جایی بود که دست کم حرف زد، حرف زد و حرف زد. می توان فرار کرد اما

هر جا که باشم

سجاده ی پدر تا آخرین لحظه ی حیات، رنگ دارد و کسی بر روی آن تف نخواهد کرد.

مناجات های مادر گلگون است و به یاد و کام انسان های در بند، می درخشد و بالا می رود.

امشب، وقتی همه داشتند با عجز و لابه، برای نجات جان دوستانمان دعا می خواندند یا نمی دانم، برای آن که هر چه صلاح است پیش بیاید،

من به همه ی شما فکر می کردم و به صفای قلب هایتان.

می دانم که در یک چهار دیواری بودن، و در سلول زندگی کردن، حیات در دنیای زیبایی نیست، اما

 بدانید که این جا همه سر بر همان سجاده ی رنگین می گذارند و برای تمام شدن روزهای تاریک تهمت ها، برای غروب ناسزاها و برای طلوع خورشید محبت ها و مهربانی ها دعا می کنند.

حتی اگر فردا نباشم

سجاده ی پدر همچنان رنگین است.

توضیح عکس: عرفان وقتی کوچک بود.

و من این شب ها مدام خوابش را می بینم، قیافه اش جلوی چشمم است، به یاد شیطنت ها و نشاط جوانی اش هستم و بی نهایت دلم برایش تنگ شده است. مخصوصا کلاس زبان افتضاح کیش، با آن معلم عصبی و پرخاشگر(ببخشید) بیشتر از همیشه به من می آموزد که قدردان معلم های محترم پیشینم باشم.

روزی که برای اولین بار آمد به کلاسمان، آن چنان شروع کرد به تند تند حرف زدن که چشم هایم گرد شده بود، به دهانش چشم دوخته بودم و سعی می کرد م به هر ضربی که شده بالاخره یک کلمه از آن کلمات بلغور شده ی انگلیسی اش را بفهمم. بعد کم کم گوشم عادت کرد، آن قدر که دیگر هیچ معلمی را قبول نداشتم.

آزاده جان

همه ی اینترنت را دنبالت گشته ام، اما پیدایت نکرده ام. فکر کردم شاید مثل من اگر بی کار باشی، گاهی اسمت را توی اینترنت چک کنی و ببینی نامت کجا ثبت شده است، بعد چشمت بیفتد به این صفحه و بدانی یک نفر دلش برایت تنگ شده است  و اندازه ی تمام ستاره های آسمان، متشکر، سپاسگزار و قدردان تدریس عالی توست. یک نفر این جا هست که بیشتر از آن که ممنون لغت های حفظ شده در ذهنت باشد و سپاسگزار گرامر درس دادن و درک مطلب و خواندن و نوشتن تو باشد، سپاسگزار شخصیت، صبر و احترامی است که تو برای تمام زبان آموزان کلاست قائل بودی. همیشه به یاد حرف های توست و سعی می کند به پاس وجود معلمی چون تو، الگویش باشی.

امروز وقتی وارد کلاس شدم و شروع کردم به حرف زدن، چشم های بچه هایم گرد شد. نه که من خیلی بلد باشم، لا والله! استغفرالله! گوش ایرانی، انگلیسی را سخت می فهمد، اما

بی اختیار یاد آزاده افتادم و چشم های گرد شده ی خودم.

اگر هستی، که می گویند هستی، که می گویند به علت تفاوت مراتب نمی توانیم بشناسیمت،

قسمت می دهم به حرمت تمام خون هایی که به نام دین بر روی زمین ریخته شد

قسمت می دهم به مادرانی که بی همسر فرزندانشان را بزرگ کردند و پدرانی که هم مادر بوده اند و هم پدر

قسمت می دهم به گریه های شبانه و دعاهای روزانه، به مناجات هایت، به نمازت

قسمت می دهم به دین هایی که برای هدایت بشر آمد، به پیامبرانی که فرستادی، به کتاب ها و آیاتی که نازل کردی

قسمت می دهم به تمام نعاماتت، به همین زمستان گرم که غضب زمین است بر انسان

قسمت می دهم به قلم و کاغذ و نوشته

قسمت می دهم به جان بندگانت که در راه نام تو فدا شدند

راضی نشو خون آنان که بی گناه در چهاردیواری اند، ریخته شود.

راضی نشو که مثله کنند آنانی را که هیچ گناهی ندارند جز ایمان به تو.

راضی نشو که با تهمت زدن و دروغ گفتن، نفس از وجود انسان ها گرفته شود.

خدایا! می شنوی؟

- یکی پیدا می شه برای من یه لپ تاپ بخره؟ فکر خانواده رو از سرت بیرون کن که الان با بولدوزر می آن روم.

- کلاس زبان مسخره ی کیش، با اون معلم عصبی که وقتی ازش سوال می کنی حوصله نداره حتی جوابت رو بده و فرآیند زبان آموزی من که نمی دونم چرا هیچ وقت تموم نمی شه. شدیدا خطار می کنم اگه یک روزی خدایی نکرده خواستید برید موسسه ی زبان کیش، شعبه ی مرزدارانش، جزو آشغال ترین هاست.

- برگه های منتظر تصحیح شدن، تلمبار شده روی هم و من هر بار که می شینم جلوی کامپیوتر، احساس می کنم که آخرین باریه که می تونم از چشم هام استفاده کنم. بعدش هم سردرد، سرگیجه، حالت تهوع، چشم درد. چند ساعت استراحت. اوه! نه! برگه ها موندند. دوباره... .

- تو هم که گم و گور شدی، نیستی.

واسه ی این روزهای تلخ، مقداری شکر لازم است. آهای! از بساطت ما را شکری بیاور.

داستان به همین سادگی شروع شد و حتی شاید ساده تر از این. «مسی» شب یلدا را می خواست دور هم باشیم در خانه اش و قرار بود یک سری از دوستان و بچه های کلاس را دور هم جمع کنیم. نشستیم به انتخاب کردن که این باشد و آن باشد. خوراکی چی بیاوریم چی نیاوریم، چی کارها بکنیم و خلاصه کلی برنامه ریزی.

بالاخره دوستانی که با هم هم دانشگاهی بودیم و جورتر بودیم، دور هم جمع شدیم. کسری و سارا، شاهین، عرفان، هدی، الی، نازی،...خلاصه همه آمدند. حرکات موزون انجام شد و نازی انار دانه کرده بود، خوردیم و طبق معمول کیک دست پخت بنده در حلق خلق فرو شد. آجیل خوردیم و گپ زدیم و آلات موسیقی نواخته شد. رسیدیم به شعر حافظ. فال که گرفتیم الی با آن دست آسیب دیده ی در باند پیچیده شده اش، شد مسئول خواندن و خواندن زیبا تر هم می شود وقتی حرف دلت باشد و از دل برآید. هِدی با صدای ملکوتی اش برایمان آواز خواند و آبجی اوفینای آری که همگی یک دنیا خاطره باهاش داشتیم، اجرا شد. آن شب قرار بود طولانی ترین شب سال باشد. آن شب قرار بود یک دقیقه اضافه ی شب، به همه امان بفهماند، زندگی آن قدر کوتاه است که برای یک دقیقه بیشترش، پایکوبی کنیم و شادمانی، اما آن قدر مشغول بودیم که از یادمان رفت.

سال بعدش دوباره داستان به سادگی تکرار شد و قرار بود برویم خانه ی مسی. چند نفر کمتر و بیشتر، بالاخره دوباره همگی یلدا با هم بودیم، هرچند که بعضی را بطه ها کمرنگ تر شده بود و برخی روابط بین دوستان تازه داشت جان می گرفت. آن شب قرار بود یک دقیقه اضافه ی شب، به همه امان بفهماند، زندگی آن قدر کوتاه است که برای یک دقیقه بیشترش، با هم بودن را باید جشن گرفت، اما آن قدر مشغول بودیم که از یادمان رفت.

و امسال

مسی اسباب کشی کرده و گرفتار است

الی دیگر نیست که برایمان فال حافظ بگیرد و با آن روح لطیفش ببردمان تا ملکوت

هِدی ازدواج کرده و در شهر دیگری زندگی می کند

سارا رفته است به فرنگ

کسرا در شهر دیگری است

و ما چند نفر که مانده ایم، مانده ایم برای دل خودمان.

امسال یلدا در حالی می آید که، بسیاری که سال گذشته در این عالم بودند، اکنون در ملکوت خدا هستند.

بسیاری که در هوای خوش آزادی نفس می کشیدند، به میله های چهاردیواری خیره هستند

و بسیاری که تار و پود وجودشان با احساساتمان گره خورده بود، دیگر فرسنگ ها از ما فاصله دارند

هنوز هم کیک من قرار است برود داخل فر، هنوز هم قرار است دیوان حافظ گشوده گردد و انار دانه شود، هنوز هم آجیل روی میز است و هندوانه می شود میوه ی محبوب، هنوز هم آن یک دقیقه ی اضافی باید رسالتش را انجام دهد، اما... .

می نشینم و عکس ها را دانه دانه نگاه می کنم. سعی می کنم ریه ام از ابدیت خاطره ها پر شود و حتی لحظه ای را از قلم نیندازم.

امسال یادم باشد هر چه قدر هم که زمان سریع گذشت، به خاطر بسپارم زندگی آن قدر کوتاه است که برای یک دقیقه بیشترش، باید خاطره آفرید.

با اصرارها و التماس های من، استاد رضایت می دهد  بروم سراغ «سی قطعه چهارمضراب». تمام آرزویم می شود نواختن چهارمضراب شور و البته سرعتی اجرا کردنش. دروغ چرا؟ هنوز هم فکر می کنم یکی از سخت ترین قطعات زندگی است والبته یکی از زیباترینشان. کم کم بقیه را هم می زنم. عاشق فریبا از کتاب هشت آهنگم. احساس می کنم با نواختن این اثر، دیگر کلاسیک کارها نمی توانند به موسیقی ایرانی خرده بگیرند. قطعات مجلسی هم می شود تمام ذوق و شوقم، مخصوصا وقتی همراه می شود با تمبک یک دوست نوازنده.

تمام نوجوانی و جوانی من، همراه شد با ملودی هایی که شما عاشقانه ساختید برای من و امثال من که سنتور شده بود ساز محبوبشان. برای تمام آنانی که مضراب در دست دل می بندند به هنری که می گویند نردبان است از برای روح و برای تمام آنانی که عارفانه و صادقانه گوششان عادت کرده است به حقیقتی که این روزها کم کم خاکستری می شود.

اولش که شنیدم روح از بدنتان خارج شده، غصه ام گرفت، اما مگر می شود یک آهنگساز و یک نوازنده، زندگی کند بدون سازش؟

تمام روزهای زندگی من مملو بوده و هست از آهنگ های شما و فکر می کنم هدیه ای بالاتر از این نمی توانست باشد مگر آن که آفریده شوید تا ماندگار شود نغماتی که ارکان و جوارح را به اهتزاز می آورد.

هر جا که رفتید، در جوار هر کس که محشور بودید، آن نغمات را از زمین به ارمغان خواهید برد.

روحتان شاد

آن کس که شما را هرگز فراموش نخواهد کرد

باران

- مارک کفشت چیه؟

- مارک کیفت چیه؟

در ایران-والبته تا آن جایی که فک و فامیل ما در فرنگ اعتراف کرده اند، در تمام دنیا- مارک ها بسیار اهمیت دارند.

- بنتون حراج کرده بدو برو یه چیزی بگیر.

-بوسینی ده درصد تخفیف زده.

-آدیداس مدل های جدید آورده.

-نایک رفتی؟ اون کفش طلاییه؟...

و بعد نسبت به پول و هزینه ای که برای لباست صرف کرده ای، می توانی احترام و توجه دیگران را به خود جلب کنی.

این یعنی عقل مردم به چشمشان است. یعنی در هزاره ی سوم که بچه های افریقا از گرسنگی دارند می میرند، توی جنوب شهر مادر بدبخت شوهر طلاق گرفته از صبح تا شب جان می کند و آخر سر به بدبختی یک قالب پنیر با دوتا نان کپک زده می برد خانه، یونس و یوسف حتی نمی توانند یک دهم شهریه کلاس موسیقی را بپردازند تا بیایند کلاس، محمد توی کارخانه ی فلان مردک صبح تا شب جان می کند برای حقوق سه ماهی هشتاد تومان که حتی نمی داند به عنوان یک کودک، کسی حق ندارد او را به کار وادار کند و هزار و یک مثال دیگر

فوفولیا و سوسولیا و جینگیل و مومولی، با نگاهی متعجب و با چشمانی پرسشگر می پرسند:

حالا نه این که جو گیر بشوم و بگویم هر کسی مارک لباسش فلان بود آدم سنگدلی است و بی تفاوت نسبت به حال این و آن؛ لاوالله... . اصلا پول دارد، می خواهد بخرد، به کسی چه مربوط؟ نوش جانش، برازنده ی وجودش، ولی این توجه زاید الوصف یک عده که مدام توجهشان به مارک لباس این و آن است واقعا غیر منطقی است و بعد هم انسان ها را با معیارهای مارک لباس می سنجند و درباره اشان قضاوت می کنند. اصلا چه کار دارید؟! می خواهد شو*رت مامان دوز بپوشد. مثل این سرباز. والله به خدا!

کاش می شد یک کارخانه ای یک جای دنیا-که نمی دانم کجای دنیا است- شروع کند به تولید مارک برای عقل و شعور و فرهنگ و شرافت انسانی... .

خبر رفتن درباره الی به اسکار، می شود مایه ی خیالبافی ام.

آرزو بر جوانان عیب نیست

فکر کن چند ماه دیگر وقتی که در هالیوود غوغایی به پاست، آنجلینا جولی و برد پیت و کیت وینسلت و ... لباس های رنگارنگ بر تن کرده اند و با افتخار بر فرش قرمز قدم می گذارند،

وقتی که کاندیداهای فیلم های خارجی اعلام می شود و بر فرض محال، درباره الی هم جزو آن هاست،

وقتی که همه ی نفس ها در سینه حبس است

ناگهان اعلام کنند که

And the Oscar goes to

بیپ، بیپ، بیپ

Darbare Eli from Iran

فکر کن این را که می شنوم

حسی از شوق و افتخار می دود توی رگ هایم که سرم را بالا بگیرم و بگویم: من ایرانی هستم. نیشخند بزنم به تمام آن هایی که امروز به من ایرانی به چشم یک تروریست، اختلالگر، نفهم، بی کلاس، یا چه می دانم، وحشی و بی فرهنگ و عقب افتاده نگاه می کنند. به من ایرانی به عنوان یک موجود عصبی که از تمدن هم محروم است می نگرند. افتخار کنم به این که اگر این جا نمی شود هنر اوج بگیرد و پرواز کند، اگر این جا نمی شود هنر بپرد و تو را هم به شور و وجد بیاورد، اگر این جا اخراجی های2 با آن فجاعتش، می شود پر فروش، ساسی مانکن می شود محبوب دل جوان ها، دنیای شیرین و چارچنگولی می شود مایه ی تحول گیشه، آن سر دنیا، درباره الی می شود برنده ی اسکار.

تاریخ ایران، بعدها، به من و شما، خواهد گفت، چگونه در عرض مدتی کوتاه، گوش ها آن قدر خوب نشنیدند تا دل ببندند به علیشمس ها و ساسی مانکن ها و حسین مخته ها و چشم ها آن قدر بی آداب شدند که ببینند اخراجی ها و چارچنگولی ها را.

می دانم ترانه و گلشیفته و اصغر فرهادی، چشمشان به این جا نخواهد افتاد، اما

از صمیم قلب آرزو می کنم، نامشان بیشتر از این بدرخشد.